Gezi bilançosu ağır

Gezi Parkı olayları süresince 4 kişi hayatını kaybetti. 60’ı ağır 7 bin 832 kişi yaralandı. 11 kişi gözünü kaybetti. Olaylardan borsa da etkilendi. Üç haftada 1,35 milyar dolar sermaye çıkışı oldu.

2013-06-01T103702Z_201946313_GM1E9611FIF01_RTRMADP_3_TURKEY-PROTESTSEsin Eşkinat 

Türkiye Cumhuriyeti tarihinin gördüğü en büyük toplumsal eylemlerden biri olan Taksim Gezi Parkı olayları üçüncü haftasına girdi.

Olaylar, 27 Mayıs gecesi, belediyenin sonradan yol genişletme çalışması için olduğunu duyurduğu yıkım için, parkın Divan Oteli’ne bakan ucundaki duvarın yıkılması ve beş ağacın sökülmesi ile başlamıştı.

Saat 23.47’de Twitter’dan gönderilen  “5 ağaç söküldü, Gezi Parkı’na giriyorlar, yardım edin” çağrısıyla parka giden 50 kişi, ağaçları korumak için gece parkta kamp kurdu.

GEZİ PARKI: SON KALE
Aslında, daha küçük bir grubun gözleri bir süredir Gezi Parkı’nın üzerindeydi. İstiklal Caddesi’ndeki tarihi Sin-Em Han’ın yıkılarak Demirören AVM’ye dönüştürülmesi,  2012 yazında Beyoğlu bölgesindeki işletmelerin masalarının kaldırılması, ardından Emek Sineması’nın ve İnci Pastanesi’nin bulunduğu Serkildoryan Binası’nın AVM yapılmak için yıkılması ve son olarak Taksim Yayalaştırma Projesi’nin sivil toplumun tüm itirazlarına rağmen uygulanması tepkilere yol açmıştı.

16 Eylül 2011’de “yenileneceği” duyurulan Taksim’deki Gezi Parkı, AK Parti kaybedilebilecek en son alan olarak görüldüğünden sivil toplum bu alanı korumaya bir süredir yoğunlaşmıştı. Gezi Parkı üzerine inşa edilmesi planlan Topçu Kışlası, 17 Ocak 2013 tarihinde Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından reddedilse de, parkta ağaçların işaretlenmesi ve gizlice yapılan kesimler nedeniyle halk tetikteydi. Zaten bir yılı aşkın süredir pazar günleri düzenlenen pikniklerle Gezi Parkı’nı korumaya çalışan Taksim Gezi Parkı Koruma ve Güzelleştirme Derneği,  olaylardan önce 14 Nisan’da parkta 1. Taksim Gezi Parkı Festivali’ni düzenlemişti.

Ancak Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın 29 Nisan’da il ve ilçe başkanları toplantısında yaptığı konuşmada Gezi Parkı’na inşa edilecek Topçu kışlasının AVM ve rezidans olarak faaliyet göstereceğini de açıklamasıyla kamuoyuyla arasındaki ipler iyice gerilmişti.

27 Mayıs’ta parkı korumaya giden ve 28 Mayıs Cuma sabahı kalabalıklaşan grup, öğle saatlerinde parkta yeniden başlayan yıkımı durdurmaya çalışınca polisin biber gazlı müdahalesi ile karşılaştı. BDP milletvekili Sırrı Süreyya Önder, yıkım ekibinden ruhsat istedi, ama ruhsat olmadığı için yıkım durdu.

POLİS ŞİDDETİ HALKI ÖFKELENDİRDİ
Aynı gün iş çıkış saatinden sonra kalabalıklaşan grup, parktaki nöbeti devam ettirdi. Gecelemek için çadırlar kuruldu. Ancak sabah 5’te alana polis baskını yapıldı. Biber gazı ve tazyikli suyla kampçılar dağıtıldı, çadırlar kaldırıldı ve inşaat ekibi çalışmalarına tekrar başladı.

Polisin kitap okumaktan başka bir şey yapmayan eylemcilere zırhlı araçlar, panzerler, TOMAlar, cop, sis ve gaz bombalarıyla müdahale etmesi, halkın tepkisini çekti. Gösteriler hızla yayıldı. Gösterilerin yapıldığı bölgelerde işyerleri ve evler, göstericilere kapılarını açtı, ücretsiz yiyecek dağıttı.

29 Mayıs 2013 günü gerçekleşen Yavuz Sultan Selim Köprüsü inşaatının açılışı sırasında Başbakan Recep Tayyip Erdoğan; “Ne yaparsanız yapın. Orası için karar verdik. Yapacağız” açıklamasıyla birlikte, olaylar daha da şiddetlendi. Eylemler 31 Mayıs’ta diğer şehirlere de sıçradı ve park için yapılan bir eylem olmaktan çıkıp AK Parti’nin son yıllarda kişisel özgürlüklere müdahale olarak yorumlanan politikalarına ve açıklamalarına karşı çıkar hale geldi.

Geri kalanı herkesin malumu.

4 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
Gerginlikler devam etse de, protestoların başka biçim almış gibi göründüğü son günlerde Tabipler Birliği, Gezi Parkı olaylarında bugüne kadar 4 kişinin hayatını kaybettiğini, 4 kişinin hayati tehlikesinin devam ettiğini 11 kişinin de gözünü kaybettiğini açıkladı. TTB, hastane kayıtlarına göre 60’ı ağır 7832 yaralının getirildiğini bildirdi. TTB Merkez Konseyi Üyesi Osman Öztürk, “Bu liste sadece 13 ilde hastanelere ve revirlere başvuranlardan belirleyebildiğimiz verilerden oluşuyor. Gerçek sayı çok daha fazla” dedi.

  • 21 yaşındaki Mehmet Ayvalıtaş, 2 Haziran 2013 tarihinde İstanbul’un Ümraniye İlçesi’nde eylemcilerin arasından geçmeye çalışan bir aracın altında kalarak yaşamını yitirdi.
  • 3 Haziran 2013 tarihinde Hatay’ın merkez ilçesi Antakya’da Taksim Gezi Parkı protestoları sırasında 22 yaşındaki Abdullah Cömert hayatını kaybetti. Yapılan otopside ölümün başa alınan iki darbe ile gerçekleştiği belirtildi.
  • Adana’da ise 5 Haziran 2013’te üst geçit köprüsünden düşen Komiser Mehmet Sarı ağır yaralı olarak kaldırıldığı hastanede yaşamını yitirdi.
  • 1 Haziran’da Ankara’daki eylemlerde ortaya çıkan kamera kayıtları sonucu bir polis memurunun silahından çıktığı ileri sürülen kurşunla ağır yaralanan Mehmet Ethem Sarısülük (26) hayatını kaybetti.

EN ÇOK BORSA ETKİLENDİ
Başbakan Yardımcısı Ali Babacan gezi olaylarından en çok etkilenen gösterge olarak borsayı gösterdi. 26 Mayıs – 17 Haziran arasında 1,35 milyar dolar sermaye çıkışı olduğunu açıklayan Babacan, “Piyasa endeksi diğer göstergeler arasında en çok etkilenen gösterge oldu” dedi.

Gezi Parkı protestoları nedeniyle 28 Mayıs-20 Haziran arasında şirketlerin piyasa değeri toplam 107 milyar TL eriyerek 528.2 milyar TL’ye (275.6 milyar dolar) geriledi.

KOÇ’UN  KAYBI BÜYÜK
Ak Parti hükümeti ile gerilim yaşadığı söylenen Koç Grubu, Taksim protestoları sırasında Divan Oteli’nin kapılarını göstericilere açması ve Migros’un Taksim’e kumanya gönderdiğinin ileri sürülmesi nedeniyle Erdoğan’ın tepkisini çekti.  Erdoğan Kazlıçeşme mitinginde Koç Grubu’nun eyleme verdiği desteği kastederek “Hesabını hukuki yollardan soracağız” diye konuştu. Öte yandan eyleme destek veren halk sosyal medyadan Divan Oteli’nin tutumu nedeniyle Koç ürünlerini destekleme çağrısı yapıyordu. Ancak Gezi Parkı olayları sırasında en çok kayıp yaşayan, Koç grubu oldu.

Koç Grubu’nun borsada işlem gören 10 şirketinin piyasa değeri bu dönemde toplam 4,5 milyar dolar erirken, en büyük kayıp 1,5 milyar dolarla Yapı Kredi, 1,1 milyar dolar ile Koç Holding, 531 milyon dolar ile Ford Otosan’da gerçekleşti. En büyük değer kaybının Koç Grubu’nda olmasının nedeni, grubun 10 şirketinin de BIST 100 içinde yer alması ve borsanın en büyük şirketlerinden olması.

TURİZM ZARARI 70 MİLYON DOLAR
Turistik Otelciler İşletmeciler ve Yatırımcılar Birliği (TUROB) tarafından 19 Haziran’da The Marmara Oteli’nde düzenlenen toplantıda Gezi Parkı olayları nedeniyle İstanbul’un turizm bilançosu çıkarıldı: İptal edilen geceleme sayısı 215 bin 862, iptallerin maddi karşılığı 54 milyon euroyu (70 milyon dolar) aşıyor.

Ayrıca iptal edilen geceleme sayısı 215 bin 862, yeni taleplerdeki ortalama düşüş yüzde 55, Taksim-Beyoğlu-Şişli- Beşiktaş’ta iptal oranları yüzde 80, uzun vadeli iptal sayısı ise 45 bin 950 olarak açıklandı.

SOSYAL MEDYADA GEZİ
Sosyal medya analiz aracı Somemto’nun verilerine göre, Gezi olayları başladığından beri Twitter’da çok büyük bir hareketlenme göze çarpıyor. 29 Mayıs’ta Türkiye’den Twitter’da aktif olan kullanıcı sayısı 1 milyon 800 binlerdeyken, bu rakam 10 Haziran’da 9 buçuk milyon kişiyi aşmış.

Aynı tarihler arasında 18 milyon 935 bin 909 adetle en çok mesaj, en yoğun çatışmaların yaşandığı 1 Haziran günü atıldı. 3 Haziran’dan beri günlük ortalama mesaj sayısı 9,8 milyon civarında seyrediyor.

Cem Yılmaz’ın biber gazını eleştirdiği mesajı,  44 binden fazla kişi tarafından retweet edilerek bu dönemde en çok paylaşılan mesaj oldu. Yine bu dönemde en çok direngeziparki.com adresi, ardından da Ahmet Hakan’ın Hürriyet gazetesinde konuyla ilgili yazdığı yazının adresi paylaşıldı.

En çok kullanılan etiketlerse şunlar: Direngeziparkı, direnankara, Occupyankara, direngaziparkı, sesvertürkiyebuülkesahipsizdeğil, direnizmir, tayyipistifa, direnbeşiktaş, takipedenitakipederim.

 

Source: New York - Posta212